Statiğin tamamı deneyle bulunmuş altı ilkeye dayanır. Bunları ispatlamanız gerekmez. Bilmeniz gereken, her birinin ne söylediği ve bir problem çözerken nerede karşınıza çıktığıdır (Şekil 1).
1. Paralelkenar kuralı
Bir noktaya etkiyen iki kuvvet, tek bir kuvvetle, yani bileşkeleriyle değiştirilebilir. Bileşke, kenarları bu iki kuvvet olan paralelkenarın köşegenidir:
Statikte: kuvvetler bu kuralla toplanır. Tersinden kullanıldığında bir kuvveti, genellikle yatay ve düşey olmak üzere iki bileşene ayırır; bu, hemen her hesabın ilk adımıdır.
2. Kaydırılabilirlik ilkesi
Rijit bir cisme etkiyen kuvvet, cismin dengesini ya da hareketini değiştirmeden etki çizgisi üzerinde herhangi bir noktaya kaydırılabilir. Bir sandığı arkadan itmek ile aynı doğru üzerinde, aynı kuvvetle önden çekmek aynı etkiyi yapar (Şekil 2).
Statikte: bir kuvveti doğrusu üzerinde en uygun noktaya kaydırabilirsiniz; örneğin döndürme etkisini (momentini) daha kolay hesaplamak için.
Yalnız rijit cisimler için. İlke dış etkileri anlatır. Cismin içinde itmek ile çekmek aynı değildir: biri malzemeyi sıkıştırır, diğeri uzatır.
3. Newton'un hareket yasaları
Newton'un üç yasası kuvvetleri hareketle ilişkilendirir:
- Birinci yasa: bir parçacığa etkiyen bileşke kuvvet sıfırsa parçacık durmaya ya da sabit hızla hareketine devam eder. Bu, denge koşuludur.
- İkinci yasa: bileşke kuvvet parçacığa bir ivme kazandırır, \(\vec{F} = m\vec{a}\). Statik \(\vec{a} = \vec{0}\) durumudur; yasa aynı zamanda newtonu tanımlar.
- Üçüncü yasa: iki cismin birbirine uyguladığı kuvvetler eşit büyüklükte, zıt yönlüdür ve aynı doğru üzerinde etkir.
Statikte: birinci yasa yukarıdaki denge denklemini verir ve her problemde kullanılır. Üçüncü yasa, birbirine bağlı cisimler ayrıldığında kullanılır: sandığın masaya uyguladığı kuvvet ile masanın sandığa uyguladığı kuvvet eşit ve zıttır, bu yüzden her biri kendi cisminin diyagramında yer alır (Şekil 3).
4. Evrensel çekim yasası
Her iki cisim birbirini \(F = G\,m_1 m_2 / r^2\) kuvvetiyle çeker. Yeryüzüne yakın bir cisim için bu çekim cismin ağırlığıdır:
Statikte: ağırlık, incelediğiniz hemen her cisme etkiyen bir yüktür. Her zaman düşey olarak aşağı yönelir ve cismin ağırlık merkezine etkir. Kilogram cinsinden kütle her yerde aynıdır; newton cinsinden ağırlık ise cismin nerede olduğuna bağlıdır.
5. İlkeleri birlikte kullanmak
Her statik problemi ilkeleri aynı sırayla kullanır:
- Yükleri bulun; her ağırlığı \(W = mg\) ile hesaplayın.
- Bağlı cisimleri ayırın; her temas noktasında etki ve tepkiyi kullanın.
- Kuvvetleri paralelkenar kuralıyla toplayın ya da bileşenlerine ayırın.
- Dengeyi, \(\sum \vec{F} = \vec{0}\), uygulayın ve bilinmeyen kuvvetleri çözün.
Özet
- Statik deneyle bulunmuş altı ilkeye dayanır.
- Paralelkenar kuralı kuvvetleri toplar ve bileşenlerine ayırır.
- Rijit cisimde bir kuvvet etki çizgisi boyunca kaydırılabilir.
- Newton'un birinci yasası dengeyi verir; üçüncü yasa bağlı cisimleri ilişkilendirir.
- Evrensel çekim yasası cismin ağırlığını verir, \(W = mg\).














Yorumlar 0
Bu not hakkında soru sorun, bir adımı açıklayın veya bir ipucu paylaşın.
Tartışmaya katılın
Yorum yapmak, yanıtlamak ve oy vermek için giriş yapın.
Henüz yorum yok
Bir soru sorun, bir ipucu paylaşın veya teşekkür edin. İlk siz olun!